Złote monety

Historia złotych monet jest praktycznie tak długa, jak historia mennictwa (pierwszymi monety powstały ok. VII w. p.n.e. ze elektronu, stopu srebra i złota). Przez kolejne stulecia złoto stało się materiałem, z którego produkowano monety najcenniejsze, o najwyższych nominałach. W starożytnym Rzymie były to aureusy, w cesarstwie bizantyjskim zaś solidy, które utrzymały się w obiegu do końca XI wieku i były jednym z najważniejszych środków płatniczych w ówczesnej Europie.
W rejonie morza śródziemnego, wzdłuż którego brzegów skupione były najważniejsze potęgi gospodarcze średniowiecznej europy, miały też miejsce kolejne ważne wydarzenia z dziejów ewolucji złotej monety. W Włoszech, w XIII wieku, pojawiają się pierwsze dukaty, monety bite z czystego, lub o wysokiej próbie kruszcu. Ich masa oscylowała w okolicach 3,5 grama. Aż do XX wieku stanowiły najpopularniejszy rodzaj złotej waluty w całej Europie. W tym samym mniej więcej czasie złota moneta po raz pierwszy pojawia się w historii mennictwa polskiego (dukat Władysława Łokietka), by po tym epizodzie zniknąć, pojawiwszy się ponownie u schyłku panowania Jagiellonów. Od tego momentu, aż do XIX wieku (emisja tzw. dukata powstańczego w 1831 roku), dukaty są stale obecne w mennictwie polskim. Najpopularniejsze dukaty są pojedyncze, ale w obiegu znajdowały się też wielodukatówki, o nominale dochodzącym do 100 (jedną z najrzadszych i najdroższych polskich monet, 100-dukatówkę Zygmunta III Wazy, znaną tylko w kilku egzemplarzach, sprzedano na aukcji w USA za ponad 1 milion dolarów).
W Europie zachodniej mennictwo kruszcowe rozwijało się szczególnie intensywnie w państwach prowadzących politykę kolonialną, dającą dostęp rejonów bogatych w złoża. Najlepszym tego przykładem może być Hiszpania, która w XVI wieku, za sprawą odkryć Kolumba, sprowadziła do Europy tony złota, znacznie zwiększając jego podaż. W obiegu pojawiły się monety o takie jak pistol, naśladowane później w innych państwach. I tak, we Francji pojawiły się luidory, w Danii chrystiansdory, a później frederiksdory. W XVII-wiecznej rozpoczęto bicie gwineii, która razem z suwerenem i koroną (monetą bitą z okazji koronacji nowego władcy) była podstawową monetą kruszcową Imperium Brytyjskiego aż do jego rozpadu w po II wojnie światowej. Z kolei w Rosji pierwsze złote monety, imperiały, zaczęto bić dopiero w na początku drugiej połowy XVIII wieku.
Współcześnie monety złote dzielą się na monety kolekcjonerskie, bite z reguły w niewielkich nakładach, mające status pieniądza obiegowego (ale raczej nie używanego w tej funkcji, z racji tego, że nominał jest znacznie mniejszy od ich wartości na rynku numizmatycznym) oraz na monety bulionowe, których cena sprowadza się od wartości kruszcu w nich zawartego (często są nawet pozbawione nominału, wówczas na awersie lub rewersie podana jest tylko ich masa, co bardziej upodabnia je do sztabek niż monet).
Kolekcjonowanie złotych monet to niestety hobby nie dla każdego, z uwagi na to że wymaga zasobnego portfela. Jeśli zaś chodzi o monety historyczne, to również dużej wiedzy i praktyki odróżniania falsyfikatów od oryginałów. Jest to hobby to przede wszystkim dla zaawansowanych, profesjonalnych numizmatyków